Teimladau hunanladdol

Mae'n egluro beth yw teimladau hunanladdol, gan gynnwys achosion posibl a sut y gallwch ddysgu sut i ymdopi.

Your stories

It's okay to ask for help

Steven blogs about his experience of depression and suicidal feelings and why it's okay to talk.

Steven Edwards
Posted on 13/06/2016

A letter to suicidal me

Amanda blogs on World Suicide Prevention Day 2012. Please read carefully as the following blog may trigger.

Posted on 10/09/2012

Don't give up: A letter to myself

Rose Anne shares a letter she wrote to her younger self when in the depths of her eating disorder.

Mental Health Selfies
Posted on 24/08/2016

Cael help mewn argyfwng

Os nad ydych yn teimlo y gallwch gadw eich hun yn ddiogel ar hyn o bryd, dylech gael help ar unwaith.

  • ewch i unrhyw adran Damweiniau ac Achosion Brys mewn ysbyty
  • ffoniwch 999 a gofyn am ambiwlans os na allwch gyrraedd adran Damweiniau ac Achosion Brys
  • gofynnwch i rywun arall ffonio 999 ar eich rhan neu fynd â chi i adran Damweiniau ac Achosion Brys ar unwaith

Os oes angen cymorth arnoch nawr, ond nad ydych am fynd i adran Damweiniau ac Achosion Brys, dyma rai pethau eraill i chi roi cynnig arnynt:

Yn poeni am rywun arall? Gweler ein tudalennau ar helpu rhywun arall sydd â theimladau hunanladdol.

Beth yw teimladau hunanladdol?

Hunanladdiad yw'r weithred o gymryd eich bywyd eich hun yn fwriadol.

Gall teimladau hunanladdol amrywio o syniadau haniaethol am orffen eich bywyd, neu deimlo y byddai pobl yn well eu byd hebddoch, i feddwl am ffyrdd o ladd eich hun, neu wneud cynlluniau clir i gymryd eich bywyd eich hun.

Os ydych yn ystyried lladd eich hun, gallech fod ofn neu fod wedi drysu oherwydd y ffordd rydych yn teimlo.

Ond nid ydych ar eich pen eich hun. Mae llawer o bobl yn meddwl am hunanladdiad ar ryw adeg yn eu bywydau. 

Ni allwn weld heibio'r boen. Roedd yn realiti gwahanol i mi. Yr unig beth sicr oedd fy mod am i'r boen fod drosodd, i'r ing ddiflannu.

Sut deimlad yw bod am ladd eich hun?

Mae profiad pawb o deimladau hunanladdol yn wahanol. Efallai na fyddwch yn gallu ymdopi â'r teimladau anodd di-baid rydych yn eu profi. Efallai na fyddwch yn teimlo eich bod am farw cymaint ac yn fwy na allwch barhau i fyw'r bywyd sydd gennych.

Gall y teimladau hyn gronni dros amser neu amrywio o un funud i'r llall. Ac mae'n beth cyffredin peidio â deall pam eich bod yn teimlo fel hyn.

Dyma rai o'r pethau y gallwch eu meddwl, eu teimlo a'u profi os oes gennych deimladau hunanladdol: 

Sut y gallech feddwl neu deimlo Beth y gallwch ei brofi

 

  • anobeithiol, nad oes diben mewn byw
  • dagreuol gyda syniadau negyddol yn eich gorlethu
  • poen annioddefol na allwch ei dychmygu'n darfod
  • da i ddim neu nad oes neb eich eisiau
  • yn daer, fel petai ddim gennych unrhyw ddewis arall
  • fel petai pawb yn well eu byd hebddoch
  • eich bod wedi'ch datgysylltu o'ch corff neu'n ddideimlad yn gorfforol

 

 

  • methu cysgu'n dda gan ddeffro'n gynnar
  • newid o ran eich awydd am fwyd, magu neu golli pwysau
  • ddim dymuniad i gymryd gofal o'ch hun er enghraifft esgeuluso eich ymddangosiad corfforol
  • am osgoi eraill
  • casáu eich hun a hunan-barch isel
  • ysfa i niweidio'ch hun

Am faint o amser y byddaf yn teimlo'n hunanladdol?

Gall teimladau hunanladdol eich gorlethu. Bydd y teimladau hyn yn para'n wahanol i bawb.

Mae'n gyffredin teimlo na fyddwch byth yn hapus nac yn obeithiol eto.

Ond gyda chymorth a thrwy helpu eich hun, mae'r rhan fwyaf o bobl sydd wedi ystyried lladd eu hunain yn mynd ymlaen i fyw bywydau bodlon.

Gorau po gyntaf y gadewch i rywun wybod sut rydych yn teimlo er mwyn i chi gael cymorth i oresgyn y teimladau hyn.

Fodd bynnag, gall fod yn anodd dweud wrth bobl. 

Ni fyddwch yn profi teimladau hunanladdol am byth - mae pethau yn gwella. Gallwch brofi gwefr bywyd unwaith eto.

Efallai y byddwch am i bobl eraill ddeall beth rydych yn mynd drwyddo, ond gallech deimlo:

  • na allwch ddweud wrth rywun
  • nad ydych yn siŵr pwy i ddweud wrtho
  • eich bod yn poeni na fyddant yn deall
  • eich bod ofn cael eich barnu
  • eich bod yn poeni y byddwch yn eu gofidio

Os felly, gallai fod yn ddefnyddiol i ddangos ein tudalennau ar helpu rhywun arall sydd â theimladau hunanladdol i rywun rydych yn ymddiried ynddo. Gall hyn fod yn ffordd dda o ddechrau'r sgwrs a gall roi awgrymiadau iddynt ar sut y gallant eich helpu.

Roedd rhannu fy nheimladau hunanladdol gyda ffrindiau agos, er yn beth anodd am fy mod yn poeni y byddent yn ddig, o gymorth ar adegau tywyll wedyn. Gwnaethant ddweud y byddent yn casáu fy ngholli heb fod wedi cael y cyfle i helpu.

Mae'n bwysig cofio eich bod yn haeddu cymorth, nad ydych ar eich pen eich hun a bod cymorth ar gael i chi.

Mae Graham, Miriam, Alicia a Lee yn siarad am sut mae'n teimlo i fod eisiau lladd eich hun, a sut maent wedi dysgu i ymdopi. 


Cyhoeddwyd y wybodaeth hon ym mis Mehefin 2016. Byddwn yn ei diwygio yn 2019


Mental Health A-Z

Information and advice on a huge range of mental health topics

> Read our A-Z

Training

Helping you to better understand and support people with mental health problems

> Find out more

Special offers

Check out our promotional offers on print and digital booklets, for a limited time only

> Visit our shop today