Iselder

Mae'n egluro iselder, gan gynnwys achosion posibl a sut y gallwch gael gafael ar driniaeth a chymorth. Mae'n cynnwys cyngor ar helpu eich hun, ac arweiniad i ffrindiau a theulu.

Your stories

My anxiety & depression at work

Helen is a 999 call handler and blogs about her experience with anxiety and depression at work.

Posted on 30/10/2015

Being diagnosed with depression

Becca
Posted on 25/09/2013

Beth yw iselder?

Mae iselder yn cyfeirio at deimlo'n isel am gyfnod hir o amser sy'n effeithio ar eich bywyd bob dydd.

Ar ei ffurf leiaf difrifol, gall iselder olygu ysbryd isel. Nid yw'n eich atal rhag byw bywyd normal ond mae'n gwneud popeth yn anoddach eu gwneud ac i ymddangos yn llai gwerth chweil. Ar ei fwyaf difrifol, gall iselder roi bywyd yn y fantol oherwydd gall arwain at ystyried cyflawni hunanladdiad neu golli'r ewyllys i fyw.

Mae'n teimlo fel petai cwmwl du enfawr uwch fy mhen. Mae'n dywyll ac yn eich ynysu, gan eich gorlethu ar bob cyfle.

Pryd mae teimlo'n isel yn troi'n iselder?

Bydd pawb yn teimlo'n isel, yn drist neu wedi diflasu ar fywyd ar adegau. Fel arfer bydd y teimladau hyn yn darfod.

Ond os yw'r teimladau hyn yn amharu ar eich bywyd ac yn para sawl wythnos, neu'n dychwelyd dro ar ôl tro am ychydig ddiwrnodau ar y tro, gallai fod yn arwydd bod gennych iselder.

Mae'n dechrau fel teimlad o dristwch, yna rwy'n teimlo fy hun yn cau i lawr, gan fynd yn llai abl i ymdopi. Yn y diwedd, byddaf yn gwbl ddideimlad a gwag.

A oes gwahanol fathau o iselder?

Os cewch ddiagnosis o iselder, efallai y dywedir wrthych fod gennych iselder ysgafn, cymedrol neu ddifrifol. Mae hyn yn disgrifio pa fath o effaith y mae eich symptomau yn ei chael arnoch ar hyn o bryd, a pha fath o driniaeth rydych yn debygol o'i chael. Gallech symud rhwng iselder ysgafn, cymedrol a difrifol yn ystod un episod o iselder neu sawl episod gwahanol.

Hefyd ceir rhai mathau penodol o iselder:

  • Anhwylder affeithiol tymhorol (SAD) – iselder sydd fel arfer (ond nid bob amser) yn digwydd yn y gaeaf. Gall Cymdeithas SAD roi gwybodaeth a chyngor. Gweler ein tudalen ar SAD am ragor o wybodaeth.

  • Dysthymia – iselder ysgafn parhaus sy'n para dwy flynedd neu fwy. Fe'i gelwir yn anhwylder isel parhaus neu'n iselder cronig hefyd.

  • Iselder cyn geni – weithiau fe'i gelwir yn iselder cynenedigol hefyd, mae'n digwydd yn ystod beichiogrwydd.

  • Iselder ôl-enedigol (PND) – mae'n digwydd yn yr wythnosau a'r misoedd ar ôl dod yn rhiant. Fel arfer bydd iselder ôl-enedigol yn effeithio ar ferched ond gall effeithio ar ddynion hefyd

Gweler ein tudalen ar iselder ôl-enedigol am ragor o wybodaeth. Gall PANDAS hefyd roi gwybodaeth a chymorth i unrhyw un sy'n profi iselder cynenedigol neu ôl-enedigol.

A yw anhwylder dysfforig cyn misglwyf (PDD) yn fath o iselder?

Mae PDD yn fath difrifol o syndrom cyn misglwyf (PMS). Mae llawer o ferched yn profi PMS, ond i rai mae eu symptomau mor ddifrifol ei fod yn cael effaith ddifrifol ar eu bywyd bob dydd. Dyma pryd y gallech gael diagnosis o PDD.

Er nad yw PDD yn fath o iselder, mae'r rhan fwyaf o ferched sy'n ei brofi yn nodi bod iselder yn un o'r prif symptomau. Ewch i wefan NHS Choices i gael rhagor o wybodaeth am PMS a PDD.

Weithiau mae'n teimlo fel twll du ond weithiau mae'n teimlo fel petai angen i mi grio a sgrechian a gwneud stŵr. Weithiau byddaf yn mynd yn dawel gan gloi fy hun yn fy ystafell ac weithiau mae'n rhaid i mi fod yn gwneud rhywbeth drwy'r dydd er mwyn tynnu fy sylw.

Sut beth yw iselder?

Gwyliwch Hannah, Helen, Rishi, Nathan a Georgina yn trafod eu profiadau o iselder, sut maent wedi dysgu ymdopi a sut mae eu ffrindiau a theulu yn helpu.


Cyhoeddwyd y wybodaeth hon ym mis Hydref 2016. Byddwn yn ei diwygio yn 2019.


Mental Health A-Z

Information and advice on a huge range of mental health topics

> Read our A-Z

Training

Helping you to better understand and support people with mental health problems

> Find out more

Special offers

Check out our promotional offers on print and digital booklets, for a limited time only

> Visit our shop today