Sut i gynyddu eich hunan-barch

Mae'n egluro sut i gynyddu eich hunan-barch, gan gynnig cyngor ymarferol ar yr hyn y gallwch ei wneud ac o ble y gallwch gael cymorth.

Your stories

When low self-esteem sneaks up on you

Beth blogs about her sudden experience of intensely low self-esteem and how she managed to cope.

Beth
Posted on 22/09/2014

Peace, prejudice and pugilism

Kate blogs on how joining a women’s boxing club increased her confidence and helped her tackle prejudice.

Kate Lee
Posted on 16/10/2015

Sut i wella eich hunan-barch 

Mae ein hunan-barch yn ymwneud â'r ffordd rydym yn gwerthfawrogi ac yn ystyried ein hunain. Os oes gennych hunan-barch isel efallai y byddwch yn teimlo:

  • eich bod yn casáu eich hun neu ddim yn hoffi eich hun
  • yn ddiffaith neu ddim yn ddigon da
  • eich bod methu gwneud penderfyniadau neu fod yn bendant
  • nad oes neb yn eich hoffi
  • eich bod yn beio eich hun am bethau lle nad eich bai chi ydyn nhw
  • yn euog am dreulio amser neu wario arian arnoch chi'ch hun
  • na allwch gydnabod eich cryfderau
  • nad ydych yn haeddu bod yn hapus
  • yn isel eich hyder.

Gall bod heb fawr ddim hunan-gred eich rhwystro rhag byw'r bywyd rydych am ei fyw. Os credwch fod eich hunan-barch isel yn effeithio ar eich bywyd, edrychwch ar ein cyngor ar wella eich hunan-barch:

1. Meddyliwch am beth sy'n effeithio ar eich hunan-barch

2. Ceisiwch osgoi siarad â'ch hun mewn ffordd negyddol

3. Cysylltwch ag anwyliaid

4. Dysgwch sut i fod yn bendant

5. Gosodwch her i chi'ch hun

6. Canolbwyntiwch ar y pethau cadarnhaol amdanoch

7. Cymerwch ofal o'ch hun

8. Gofynnwch am help os bydd pethau'n mynd yn anodd

A yw hunan-barch isel yn broblem iechyd meddwl?

Nid yw hunan-barch isel yn broblem iechyd meddwl ynddo'i hun, ond mae cysylltiad agos rhwng y ddau.

Gall rhywfaint o'r hyn a brofir o ran hunan-barch isel hefyd fod yn symptomau problemau iechyd meddwl, fel:

  • teimlo anobaith
  • beio'ch hun yn annheg
  • casáu eich hun
  • poeni am fethu gwneud pethau.

Os bydd llawer o bethau'n effeithio ar eich hunan-barch am amser hir, gall hyn arwain at broblem iechyd meddwl, fel iselder neu orbryder.

Gall problem iechyd meddwl beri hunan-barch isel, a all ei gwneud yn anoddach ymdopi neu gymryd camau i wella eich hunan-barch.

Y llais hollbwysig hwnnw yn fy mhen sy'n gwneud i mi gwestiynu popeth; beth rwyf wedi'i ddweud, beth rwyf wedi'i wneud, pa mor alluog ydw i. 


Meddyliwch am beth sy'n effeithio ar eich hunan-barch

Mae'r hyn sy'n effeithio ar ein hunan-barch yn amrywio.

Efallai eich bod yn llai hyderus ar ôl profiad anodd neu gyfres o bethau negyddol mewn bywyd, fel:

Neu efallai eich bod wedi bod yn isel eich hunan-barch gyhyd. Os felly, gall fod yn anodd cydnabod sut rydych yn teimlo a gwneud newidiadau i herio eich hunan-gred isel.

Mae fy hunan-barch bron wedi diflannu.... Nid wy'n gwybod sut i ryngweithio â phobl rhagor ac rwy'n ei chael hi'n anodd mwynhau'r pethau rwy'n eu hoffi.

Ond beth bynnag sydd wrth wraidd hyn, gall fod yn ddefnyddiol cofio bod gennych yr hawl i deimlo'n dda am bwy ydych. Gall fod yn anodd torri hen arfer ond mae camau y gallwch eu cymryd i deimlo'n well amdanoch chi'ch hun, gam wrth gam.

Gwyliwch Nathan, Hannah, Rishi a Georgina yn trafod eu profiadau o hunan-barch isel, gan gynnwys sut mae'n teimlo, beth sydd wedi eu helpu a sut y gall eu ffrindiau a theulu helpu.

Ceisiwch osgoi siarad â'ch hun mewn ffordd negyddol

Gallech roi eich hun i lawr yn awtomatig.

Ond gall dysgu sut i nodi a herio eich hunan-gred negyddol gael effaith gadarnhaol ar eich hunan-barch. Gall fod yn ddefnyddiol gofyn i chi'ch hun: "a fyddwn i'n siarad ag anwyliaid neu'n meddwl amdanynt mewn ffordd mor negyddol?"

Rwy'n beirniadu fy hun mewn ffordd na fyddwn i'n dychmygu ei wneud i eraill.

Gall adnoddau hunan-gymorth fel Mood Gym eich helpu i feddwl am y ffordd rydych yn gweld eich hun a mynd ati i feddwl a dweud pethau cadarnhaol amdanoch chi'ch hun.

Gall y cyfryngau cymdeithasol fod yn beryg.

Gall fod yn anodd osgoi cymharu eich hun ag eraill mewn ffordd anffafriol, yn enwedig pan fo cynifer o ddelweddau o'r sêr a phobl eraill arnynt.

Ond ceisiwch gofio nad yw'r ffordd mae pobl yn dewis rhannu eu bywyd yn rhoi'r darlun llawn ac nad yw'n realistig cymharu ein hunain. 

Cysylltwch ag anwyliaid

Mae'n hawdd teimlo'n wael amdanoch chi'ch hun os ydych yn treulio amser gyda phobl sy'n eich trin yn wael neu sydd ddim yn eich gwerthfawrogi.

Gwnewch ymdrech gydwybodol i dreulio mwy o amser gyda phobl sy'n eich caru ac yn eich trin yn y ffordd rydych yn disgwyl cael eich trin. Gall hyn eich helpu i deimlo'n dda amdanoch chi'ch hun a herio ffyrdd o feddwl negyddol.

Gall rhannu eich teimladau ag anwyliaid eich helpu i ailasesu sut rydych yn gweld eich hun. Gofynnwch iddynt beth maent yn ei hoffi amdanoch - mae'n debygol eu bod yn eich gweld yn wahanol i'r ffordd rydych yn gweld eich hun. 

Rwy'n ceisio atgoffa fy hun ei bod hi'n iawn i beidio â bod yn berffaith. Mae fy nheulu yn fy atgoffa o'r pethau rwyf wedi'u gwneud yn iawn ac mae hyn yn help mawr.


Dysgwch sut i fod yn bendant

Pan na fyddwch yn hoffi eich hun, mae'n hawdd credu na fydd eraill yn eich hoffi chwaith. Efallai y byddwch yn mynd allan o'ch ffordd i helpu eraill am eich bod yn credu mai dyma'r unig ffordd y byddant yn eich hoffi. Gall eich gwneud chi i deimlo hyd yn oed yn waeth os nad ydynt yn ad-dalu'r gymwynas.

Mae gweithred dda yn beth gwych ond gall gwneud gormod i blesio eraill olygu bod gennych lai o egni i ganolbwyntio arnoch chi'ch hun a gall effeithio ar eich iechyd meddwl.

Gallech roi cynnig ar y canlynol er mwyn magu mwy o hyder:

  • dysgu sut i wneud "na" - cymerwch anadl cyn cytuno i wneud rhywbeth nad ydych ei eisiau yn awtomatig
  • gosodwch ffiniau o ran faint rydych yn ei wneud dros eraill
  • rheolwch eich penderfyniadau eich hun

Ar y dechrau efallai y bydd yn anodd i chi dorri'r arferion hyn ond gall gwneud newidiadau bach i fod yn fwy pendant roi ymdeimlad o ryddhad i chi ac mae'n mynd yn haws.

Mae gan y sefydliad Mind Tools ragor o gyngor ar fod yn bendant ar ei wefan.

 

 

Darllenwch flog Kate ar sut mae ymuno â chlwb bocsio i ferched wedi cynyddu ei hyder a'i helpu i frwydro rhagfarn.

Gosodwch her i chi'ch hun

Dewch o hyd i rywbeth rydych yn mwynhau ei wneud a gwnewch fwy ohono.

Gallech ddechrau hobi, ymuno â dosbarth neu wirfoddoli gan wneud rhywbeth sy'n bwysig i chi.

Weithiau, gall fod yn anodd dod o hyd i'r cymhelliant i osod nodau i chi'ch hun, yn enwedig pan na fyddwch yn teimlo'n hyderus neu'n poeni am yr hyn y gall eraill ei feddwl. Ond nid oes rhaid iddo fod yn fawr.

Gall nodau bach fel dysgu rysait neu ddysgu dyddiau'r wythnos mewn iaith newydd eich helpu i deimlo'n gadarnhaol amdanoch chi'ch hun. 

Canolbwyntiwch ar y 'pethau bychain' - peidiwch â mynd am bethau mawr. Gall y pethau bychain arwain at bethau mwy. Beth bynnag y gallwch ei wneud ymfalchïwch ynddo!

A cheisiwch atgoffa eich hun nad oes rhaid i chi fod yn berffaith i fwynhau eich hun.

Mae ymuno â grŵp newydd hefyd yn ffordd wych o gwrdd â phobl â rhywbeth yn gyffredin. Gweler ein tudalen ar unigrwydd am gyngor ar gysylltu ag eraill.

Gwyliwch fideo Louise ar sut yr aeth ati i ddechrau rhedeg a sut mae wedi rhoi hwb iddi yn feddyliol ac yn gorfforol.

Canolbwyntiwch ar y pethau cadarnhaol amdanoch

Efallai y byddwch yn meddwl yn awtomatig nad ydych yn dda am wneud rhywbeth. Gall hyn eich rhwystro rhag gwneud y pethau rydych yn eu mwynhau neu roi cynnig ar bethau newydd, a all wneud i chi deimlo'n waeth amdanoch chi'ch hun.

Beth am geisio:

  • dathlu eich llwyddiant heb fychanu eich hun. Ni waeth pa mor fach y mae'n ymddangos i chi, cymerwch amser i'ch canmol eich hun a myfyrio ar yr hyn a wnaethoch yn dda.
  • derbyn canmoliaeth. Nodwch hynny er mwyn edrych drosto pan fyddwch yn amau eich hun.
  • gwnewch restr o'r hyn rydych yn ei hoffi amdanoch chi'ch hun. Gallech gynnwys agweddau ar eich personoliaeth, eich ymddangosiad a beth rydych yn hoffi ei wneud. Os ydych yn ei chael hi'n anodd, gofynnwch i ffrind neu aelod o'r teulu eich helpu.

Drwy ganolbwyntio ar fy hoff bethau amdanaf bu modd i mi edrych ar fy hun yn fwy cadarnhaol a gwella fy hunan-barch. 

Cymerwch ofal o'ch hun

Os oes gennych hunan-werth isel gall fod yn anodd dod o hyd i'r cymhelliant i ofalu am eich iechyd corfforol. Gallech hyd yn oed deimlo'n euog am dreulio amser arnoch chi'ch hun, ond mae'n bwysig o ran eich lles meddwl.

Meddyliwch am sut mae rhai o'r canlynol yn effeithio arnoch a beth y gallech ei wneud i'w newid er gwell: 

Straen

Gall hunan-barch isel achosi straen, yn enwedig os ydych yn rhoi llawer o bwysau arnoch i fod ffordd arbennig.

 

> Gweler ein gwybodaeth am reoli straen neu gyngor ar sut i ymlacio 

 

 

Cysgu

Gall gormod o gwsg, neu ddim digon, gael effaith fawr ar y ffordd rydych yn teimlo.

> Gweler ein gwybodaeth am broblemau cysgu

Symud

Mae cysylltiad agos rhwng ein hiechyd corfforol a meddyliol. Gall dechrau gwneud ymarfer corff neu gamp eich helpu i deimlo'n well mewn sawl ffordd wahanol.

> Gweler ein gwybodaeth am weithgarwch corfforol, campau ac ymarfer corff 

 

Bwyta

Gallai edrych ar y ffordd mae'r hyn rydych yn ei fwyta yn effeithio ar sut rydych yn gweld eich hun eich helpu i deimlo'n well. 

> Gweler ein gwybodaeth am fwyd a hwyliau

Cyffuriau ac alcohol

Efallai eich bod yn meddwl bod yfed a chymryd cyffuriau yn rhoi hwb i'ch hyder. Ond gall y rhain gael effaith negyddol ar eich lles meddwl.

> Gweler ein gwybodaeth am gyffuriau stryd 

Ar ôl cael help mae'n fy annog i herio'r ffordd rwy'n gweld fy hun [...]Rwy'n dysgu sut i anwybyddu'r llais hwnnw sy'n sôn am yr holl bethau drwg amdanaf. 

Gofynnwch am help os bydd pethau'n mynd yn anodd

Nid oes rhaid i chi wneud popeth eich hun. Os bydd pethau'n mynd yn ormod efallai y bydd y cymorth canlynol o fudd:

  • Ymwybyddiaeth Ofalgar. Gall ymwybyddiaeth ofalgar eich helpu i ganolbwyntio ar y presennol a dod yn fwy ymwybodol o'ch meddyliau a'ch teimladau. Edrychwch ar ein tudalennau ar ymwybyddiaeth ofalgar.
  • Cefnogaeth gan gymheiriaid. Gall siarad ag eraill am deimladau a phrofiadau tebyg eich helpu i dderbyn chi'ch hun. Gall cymunedau ar-lein, fel Elefriends Mind, hefyd fod yn ffynhonnell dda o gymorth. Gweler ein tudalennau ar gymorth gan gymheiriaid.
  • Gwasanaeth cymorth dros y ffôn. Os ydych yn ei chael hi'n anodd ymdopi ag anawsterau mewn bywyd, gall fod yn ddefnyddiol cael cymorth emosiynol ac ymarferol dros y ffôn. Gweler ein tudalen ar gymorth dros y ffôn.
  • Triniaethau siarad. Gall siarad ag unigolyn hyfforddedig am eich teimladau a'ch profiadau eich helpu i weithio drwy'r rhain a meithrin eich hunan-barch. Gweler ein tudalennau ar driniaethau siarad.

Am ragor o wybodaeth am gymorth, gweler ein tudalennau ar gael help ar gyfer problem iechyd meddwl.

Darllenwch straeon eraill

Darllenwch stori Beth am ei phrofiad sydyn o hunan-barch isel iawn a sut y llwyddodd i ymdopi. 

 


Eisiau i ychwanegu eich stori? Cael gwybod mwy am flogio i ni.


Cyhoeddwyd y wybodaeth hon ym mis Mehefin 2016. Byddwn yn ei diwygio yn 2019


Mental Health A-Z

Information and advice on a huge range of mental health topics

> Read our A-Z

Training

Helping you to better understand and support people with mental health problems

> Find out more

Special offers

Check out our promotional offers on print and digital booklets, for a limited time only

> Visit our shop today