Gofyn am help ar gyfer problem iechyd meddwl

Canllaw i gymryd y camau cyntaf, gwneud penderfyniadau awdurdodedig a chael y cymorth iawn i chi.

Your stories

How going to A&E helped me

Caroline blogs about how a visit to A&E helped her to realise she needed help.

Caroline
Posted on 27/11/2013

Lots of social phobia, but no friends

John blogs about living with social phobia and the steps he’s taking to recover.

Posted on 15/06/2015

Sut ydw i'n cymryd y camau cyntaf?

Gall gofyn am help ar gyfer problem iechyd meddwl fod yn gam pwysig iawn tuag at fod yn iach a chadw'n iach, ond gall fod yn anodd gwybod sut i ddechrau neu ble i droi.

Pryd mae'n iawn chwilio am help?

Mae bod yn ansicr ynghylch gofyn am gymorth ar gyfer eich iechyd meddwl eich hun yn deimlad cyffredin, ac rydych yn teimlo y dylech aros nes na allwch ymdopi ar eich pen eich hun. Ond mae'n iawn gofyn am help bob amser - hyd yn oed os nad ydych yn siŵr a oes gennych broblem iechyd meddwl benodol.

Gallai rhai rhesymau pam y gallech ddewis gofyn am help gynnwys:

  • ei chael hi'n anodd ymdopi â meddyliau a theimladau
  • meddyliau a theimladau yn cael effaith ar eich bywyd o ddydd i ddydd
  • aros i gael gwybodaeth am y cymorth sydd ar gael.

Y tro cyntaf es i weld fy meddyg teulu ynglŷn â'm hiselder, roedd ofn mynd arna i. Roeddwn wedi dioddef yn dawel ers chwe mis, ac yn teimlo cywilydd nad oeddwn yn gallu gwella fy hun. Diolch byth, roedd fy meddyg teulu yn hyfryd ac roedd hi fel petai wir yn poeni amdana i. Rhoddodd bresgripsiwn am dabledi gwrth-iselder i mi ac awgrymodd y dylwn gysylltu â gwasanaeth cwnsela fy Mhrifysgol, ac roedd am i mi ddychwelyd yn gyson er mwyn monitro effeithiau'r feddyginiaeth.

 phwy y gallaf siarad?

Fel arfer, y peth gorau i'w wneud gyntaf yw siarad â gweithiwr gofal iechyd proffesiynol, fel eich meddyg (sef eich Ymarferydd Cyffredinol neu eich meddyg teulu).

Gall eich meddyg teulu:

  • wneud diagnosis
  • cynnig cymorth a thriniaethau i chi
  • eich atgyfeirio at wasanaeth arbenigol.

Sut y gallaf ddod o hyd i feddyg teulu?

Mae NHS Choices yn darparu adnodd ar-lein ar gyfer dod o hyd i feddygfeydd yn agos atoch yn Lloegr ac mae Galw Iechyd Cymru yn eich galluogi i chwilio am wasanaethau yng Nghymru. Fel arall, gallwch feddwl am gael gofal iechyd drwy'r sector preifat.

 Wrth gofrestru â meddygfa, efallai yr hoffech ystyried y canlynol:

  • pa mor agos ydyw at eich cartref neu waith
  • a yw ei amseroedd agor yn gyfleus i chi
  • a yw'n cynnig gwasanaethau arbenigol
  • chwilio am adolygiadau cleifion ar wefan y feddygfa.

Beth dylwn ei ddweud wrth fy meddyg teulu?

Gall fod yn anodd gwybod sut i siarad â'ch meddyg am eich iechyd meddwl - yn enwedig os nad ydych yn teimlo'n dda. Ond mae'n bwysig cofio nad oes ffordd anghywir o ddweud wrth rywun sut rydych yn teimlo.

Dyma rai pethau i'w hystyried:

  • Byddwch yn onest ac agored.
  • Canolbwyntiwch ar sut rydych yn teimlo, yn hytrach na pha ddiagnosis y gallech ei gael.
  • Ceisiwch egluro sut rydych wedi teimlo dros yr ychydig fisoedd neu wythnosau diwethaf, ac unrhyw beth sydd wedi newid.
  • Defnyddiwch eiriau a disgrifiadau sy'n teimlo'n naturiol i chi - does dim rhaid i chi ddweud pethau penodol i gael help.
  • Ceisiwch beidio â phoeni bod eich problem yn rhy fach neu nad yw'n bwysig - mae pawb yn haeddu cael help ac mae eich meddyg yno i'ch helpu.

Bod mor agored a gonest â phosibl, er bod hynny'n eithriadol o anodd, yw'r hyn sydd wedi fy helpu i.

Gweler ein tudalennau ar Types of mental health problems ar gyfer mwy o syniadau ar sut i drafod iechyd meddwl.

Sut y gallaf baratoi?

Fel arfer mae apwyntiadau meddyg teulu yn fyr, ac os ydych yn teimlo'n nerfus gallech anghofio dweud pethau y credwch sy'n bwysig. Mae bod yn barod yn gallu eich helpu i gael y gorau o'ch apwyntiad.

Dyma rai awgrymiadau:

  • Ysgrifennwch ar bapur yr hyn rydych am ei ddweud ymlaen llaw ac ewch â'r nodiadau gyda chi.
  • Caniatewch ddigon o amser i gyrraedd eich apwyntiad, fel nad ydych yn rhuthro neu'n mynd i deimlo dan bwysau.
  • Os ydych yn teimlo'n nerfus, dywedwch wrth eich meddyg.
  • Ystyriwch fynd â rhywun gyda chi i'ch cefnogi, fel ffrind agos neu aelod o'r teulu.
  • Os ydych wedi siarad â'ch teulu neu'ch ffrindiau ynglŷn â sut rydych yn teimlo, gallech ymarfer yr hyn y byddwch yn ei ddweud efallai wrth eich meddyg teulu gyda nhw.
  • Amlygwch neu argraffwch unrhyw wybodaeth rydych wedi ei chael sy'n helpu i egluro sut rydych yn teimlo.
  • Os ydych am drafod sawl peth, gallwch ofyn am apwyntiad hirach (bydd angen i chi wneud hyn pan fyddwch yn trefnu apwyntiad).

Cyhoeddwyd y wybodaeth hon yn 2015. Byddwn yn ei diwygio yn 2018.


Mental Health A-Z

Information and advice on a huge range of mental health topics

> Read our A-Z

Training

Helping you to better understand and support people with mental health problems

> Find out more

Special offers

Check out our promotional offers on print and digital booklets, for a limited time only

> Visit our shop today